Categorie: actualiteit

In de vergadering van de synode van de PKN van eind september werd er behalve over de mislukking van het nieuwe systeem voor ledenadministratie gelukkig ook nog gesproken over zaken die meer met de eigen aard van de kerk te maken hebben: over de doop en over de vraag hoe men om moet gaan met de vraag van mensen die zielsgraag bewust, als volwassene, gedoopt willen worden, maar daarvoor niet de ruimte krijgen omdat ze als kind zijn gedoopt. Daar was een degelijk rapport over geschreven. Binnen de Generale Raad van Advies hadden we daar positief kritisch naar gekeken en op gereageerd. Het haalde ook de voorpagina van Trouw. Tot mijn verrassing had een journalist er één element uit opgepikt: er wordt opgemerkt dat de doop meer is dan alleen maar een feestelijke gebeurtenis. Daar had hij van gemaakt dat de kerktop (dat woord alleen al!) tegen de doop als feest is. De doorgaans wel ingelichte Willem Breedveld verhief het tot een discussiepunt voor de lezers. Mijns inziens is dit ordinaire ruziezoekerij en dat heb ik ook geschreven in Centraal Weekblad. Inmiddels is ook een selectie van reacties geplaatst in de Trouw van zaterdag 4 september. Breedveld wenst nu de discussie af te sluiten met opnieuw een sneer naar die domme kerktop en stelt genadig voor om er nu maar zand over te gooien. Dat laatste moet wat mij betreft dan vooral gaan over die domme discussie in Trouw en niet over de echt belangrijke vragen rondom de doop.

In mijn werk als exegeet en docent exegese hecht ik er belang aan dat men bij de Bijbeluitleg persoonlijk durft te zijn. Wie meent objectief te moeten en te kunnen zijn loopt een grote kans om de lezer en ook zichzelf te misleiden. Als je begint te lezen heb je doorgaans al een idee van waar het over gaat en wat eventueel de boodschap zou moeten. Je kunt daar maar beter open over zijn. Dat geldt ook op veel andere terreinen. Maar er zijn ook grenzen. Die worden bereikt en vaak overschreden in de huidige hang naar informatie over het persoonlijk leven van bekende personen. Ik schreef er een stukje over in Centraal Weekblad.

Soms is het helemaal niet leuk om kritisch te zijn. Op zoek naar een passend onderwerp voor het commentaar in Centraal Weekblad stuitte ik op de berichtgeving over het jubileum van de Raad van Kerken. De oecumene ligt mij na aan het hart. Ik heb als predikant ook altijd het contact en de samenwerking gezocht met collega’s van de andere kerken. Juist omdat ik het werk van binnen uit ken, voel ik ook aan waar de mogelijkheden en de beperkingen liggen. Helaas moet ik constateren dat momenteel de beperkingen sterker zijn dan de mogelijkheden. Het lijkt me verstandig om dat onder ogen te zien en om niet al te veel mooi weer te spelen. Dat laatste is echter binnen de huidige Raad van Kerken duidelijk wel het geval. Ik voelde me geroepen daar de vinger bij te leggen. De oecumene lijkt me meer gediend met realiteitszin. Overigens geloof ik er nog wel in. Daarin bevestigen mij de goede contacten die er steeds weer ontstaan op het grondvlak.

Voor een goed verstaan van de oudtestamentische teksten over de verovering van het beloofde land is het mijns inziens van groot belang om inzicht te hebben in de rol van het nationalisme. Het lijkt erop alsof dat iets is dat elk volk moet zien te verwerken. Het is nodig om zijn eigen identiteit te krijgen. Het is ook nodig dat men het weet te relativeren. Het is een fase waar men doorheen moet. De oudtestamentische teksten getuigen daarvan. Het getuigt van realisme. Maar dan moet men er vervolgens ook niet in blijven steken. Ook dat toont het Oude Testament. Wie de verhalen goed leest zal ontdekken dat Israël moest leren verder te kijken dan het eigen volk en het eigen belang.

Het is een geschiedenis die zich herhaalt. Ook wij moeten leren om te gaan met het nationalisme. Het is goed als het overwonnen wordt. Daarover schreef ik een commentaar in Centraal Weekbled naar aanleiding van de dag van Europa, 9 mei.

Herhaaldelijk worden theologen uitgedaagd om meer openlijk deel te nemen aan de debatten die gaande zijn op het terrein van kerk en samenleving. Hebben die uitdagers zich echter wel goed georiënteerd? Zitten ze misschien alleen maar te wachten op de reactie die hen goed uitkomt? De theologen doen er goed aan zich niet gek te laten maken door de waan en het ongeduld van de dag. Ik heb er een stukje over geschreven in Centraal Weekblad.

Voor Centraal Weekblad  en voor Theologisch Debat schreef ik een kritisch commentaar bij de presentatie van een nieuwe website: de dialoog en het debat met de Islam wordt al te simpel voorgesteld. Tot mijn vreugde zag ik op de podiumpagina van Trouw dat Pieter van der Horst dezelfde kritische mening is toegedaan.

De nota van de PKN over de relatie tussen kerk in Israël in het licht van de huidige politieke situatie deed veel stof opwaaien. Via een commentaar in Centraal Weekblad en een bijdrage in datzelfde weekblad over de visie van prof. Vriezen heb ik een bijdrage aan de discussie proberen te leveren.

In vrijwel alle herdenkingsartikelen over de vorige week overleden Jan Wolkers wordt melding gemaakt van zijn gereformeerde afkomst. In Centraal Weekblad heb ik daar publiekelijk wat verder over nagedacht.